Haklılık ve doğruluk kalabalıklar ve görüntü ile belirlenmez. Festivalin görece kalabalık geçmesi festival organizatörleri için ancak bir Pirus zaferi olabilir. Çünkü, bu tartışmalar sonucunda, halkın sesine kulak vermedikleri, kendi grupsal çıkarlarını Dersim halkına dayattıkları ve bir siyasal çürüme yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Teşhir olmuşlardır.
Ahmet Aydin
5 Ağustos 2026
24. Munzur Festivali sona erdi. Bu yılki festivale katılımın diğer yıllara göre az olduğu yönünde gözlemler olsa da, boykot çağrılarının festivale katılım konusunda önemli bir etkide bulunmadığını söyleyebiliriz. Fakat önemli sayıda Dersimlinin, özellikle de Dersim değerleri konusunda hassas bir kitlenin festivale katılmadığını biliyoruz.
Bizim açımızdan boykot tavrı, festival organizatörlerinin grupçu çıkarları esas alan, Dersim değerlerini siyaset tüccarlarına pazarlayan tavrına ortak olmamak; bu tavrı teşhir ve protesto etmekti. Bu hedefe önemli ölçüde ulaşıldığını söyleyebiliriz.
Özellikle konserlere katılımın görece kalabalık olması festivali düzenleyen kesimlerde bir ‘’zafer’’ havası yarattığını, bu kesimlerin ‘’boykotçu’’ dedikleri kesimlere karşı kirli bir dille saldırıya geçtiklerini görüyoruz. Bu kesimlerin yaptıkları açıklamaların altına aynı kesimlerden kişilerin, festivali eleştiren kesimlere yönelik yazdığı hakaret ve küfürler, bu kişilerin Türkiye’deki piyasa trollerinden bir farklarının olmadığını ortaya koymaktadır.
Yıllardır Munzur Festivaline yönelik farklı kesimlerden eleştiriler yapılmaktadır, öneriler getirilmektedir. Bu eleştiri ya da önerilerin tümünün doğru ya da haklı olduğunu iddia edemeyiz. Fakat bir kez olsun festivali organize eden grupların bu eleştirileri olumlu bir yaklaşımla değerlendirdiğini ve doğru eleştirileri dikkate aldığını görmedik. Bizim gördüğümüz bu gruplar, eleştiri ve önerileri direk bir savunma refleksi ile geri çeviriyorlar ve suçlamalarla karşılık veriyorlar. Bu özellik dar grupçu ve tekelci siyasetin tipik bir özelliğidir.
Festival organizatörlerinin eleştirileri bertaraf etmek için kullandığı diğer bir yöntem, tüm eleştirileri ve eleştiri getiren kesimleri aynı kefeye koymak, olumsuz ve yanlış eleştirileri öne çıkartıp, tüm eleştirileri bu olumsuz eleştiriler etiketiyle ile mahkum etmektir. Örneğin, başından beri festivale kurulu düzen perspektifinden bakan, festivalin yapılmamasını ya da yapılsa bile siyasal bir içerik taşımaması gerektiğini söyleyen, solun ve Kürt ulusal hareketinin (tek bir partiden bahsetmiyoruz) festivalde yer almasına karşı çıkan gerici bir kesim vardır. Bu anlayışı net bir şekilde ret ediyoruz.
1- Festivaller tüm dünya halkları için vaz geçilmez sosyal-kültürel etkinliklerdirler. Dersim’de bir kültür ve sanat festivalinin yapılması gerekli ve doğrudur. Ayrıca, bizce bu festival Munzur isimi ile değil, bölgenin etno-kültürel kimliğini yansıtan Dersim adıyla yapılmalıdır. Festival organizasyon komitesi de Dersim halkının temsiliyetini sağlayacak şekilde düzenlenmelidir.
2- Devletin asimilasyon siyasetine karşı çıkmadan Dersim’in dili ve kültürünü, sermayenin sınırsız kar hırsına karşı durmadan Dersim’in doğasını korumak mümkün değildir. Dolayısıyla Dersim’i savunmak her halükarda siyasi bir içerik taşır.
3- Dersim özgün bir konuma sahip olmakla birlikte, tarihsel ve kültürel olarak Kürdistan’ın bir parçasıdır. Kendisini Kürt görmeyen, etnik kimliğini Zaza ya da Kırmanc kimliğiyle ifade eden bir kesim olmakla birlikte, Dersim’de kendisini Kürt ulusal kimliği içinde gören kesim çoğunluktadır. Devrimci hareket ve genel olarak sol da, en azından 60’lı yıllardan bu yana Dersim sosyolojisinin bir parçasıdır. Bu sosyolojik gerçeklik karşısında, festivalde solun ve Kürt ulusal hareketinin yer almaması gerektiğini söylemek anlamsızdır.
Hayır, festival doğal olarak siyasal bir içerik taşıyacaktır ve Dersim sosyolojisini oluşturan tüm gruplar bu festivalde yer almalıdır. Ancak festivalde yürütülecek siyaset dar parti ve grup çıkarlarını esas alan partizanca bir siyaset olmamalı, Dersim halkının ortak sorunlarına ve taleplerine dayanan ulusal-demokratik bir siyaset olmalıdır. Ve hiçbir grup hegemonyacı mantıkla kendisini Dersim halkına dayatmamalıdır. En önemlisi de, bir kültür festivali olması itibari ile, esas yönü kültür, dil, tarih ve sanat olmalıdır.
Festival ve bu çerçevedeki tartışmalarla ilgili sonuç olarak şunları söyleyebiliriz.
1- Festivali organize eden grupların, ekonomik ve siyasal çıkarlar karşılığında festivali bir sermaye hareketi olan İmamoğlu-Özel kliğine peşkeş çektikleri ortaya çıkmıştır. Daha önce bu kesimlerden hiçbir katılımcı kabul etmedikleri halde, bu festivalde İmamoğlu-Özel kliğinden 4 kişi festivale katılmıştır. Böylece festival organizatörleri CHP içindeki mücadele ve saflaşmada İmamoğlu-Özel kliğine desteklerini ilan etmiş oldular. Halbuki Dersim halkının en azından önemli bir bölümü bu yönlü bir tavrı benimsemiyor. Bu durumda festival organizatörleri kendi grup tavırlarını Dersim halkına dayatmış oldular.
2- Festival öncesinde çıkan haberlerde İmamoğlu-Özel kliğinin festivalde Kılıçtaroğlu’na yönelik bir operasyon planladığı belirtiliyordu. Biz bunun mümkün olduğunu, çünkü bu kliğin özellikle Alevilerin etkinliklerinde bu tür operasyonlar yaptığını örnekleri açıklayıp bunun Dersim’de bir provokasyona yol açabileceğini ifade etmiştik. Çok büyük bir olasılıkla yapılan eleştiriler ve gösterilen tepki, İmamoğlu-Özel kliğinin böylesi bir operasyon yapmasını önlemiştir. Operasyonun gerçekleşmemesi bu yönlü haber ve eleştirileri haksız çıkarmaz. Tam tersine, bu yönlü teşhir ve tepkiler böylesi bir operasyonun ve buna bağlı bir provokasyonu ve dolayısıyla organizasyon komitesinin daha büyük bir suça ortak olmasını önlemiştir.
3- İmamoğlu-Özel kliğine verilen destekle birlikte, özellikle sahte Kaypakkayacı SMF gurubun yüzüne taktığı ‘’komünist’’ maskesi sosyal şoven TKP kuyrukçuluğundan sonra bir kez daha düşmüştür. Bu grup düzeniçileşmenin tüm çürümüşlüğünü sergiliyor. DEM Parti’nin durumu da bu gruptan farksızdır. Devletle bütünleşme sürecinde bu kesim, iktidarla yürütülen pazarlıklarda, İmamoğlu-Özel kliği ile ittifakı bir tehdit kozu olarak kullanıyor. İktidara ‘’bana istediğimi vermezsen bu klikle ittifak yaparım’’ mesajı veriyor. Bu kesim de Dersim’i kendi siyasal pazarlıklarının bir aracına dönüştürüyor.
Sonuç olarak: Haklılık ve doğruluk kalabalıklar ve görüntü ile belirlenmez. Festivalin görece kalabalık geçmesi festival organizatörleri için ancak bir Pirus zaferi olabilir. Çünkü, bu tartışmalar sonucunda, halkın sesine kulak vermedikleri, kendi grupsal çıkarlarını Dersim halkına dayattıkları ve bir siyasal çürüme yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Teşhir olmuşlardır.
