10
Sal, Kas
1 New Articles

Yine ‘’tarih öncesi köpekler havlıyor’’

Türkiye
Typography
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

15 Kasım'da Dersim şehitlerinin yaygın şekilde anılması üzerine, Kemalist faşistlerin özellikle sosyal medyada yeniden organize bir biçimde Dersim liderlerine, Dersimlilere, Kürtlere saldırdıklarını, kinlerini kustuklarını görüyoruz.

 

Ahmet Aydın

16 Kasım 2025

 

15 Kasım 1937’da Elazığ Buğday meydanında M. Kemal’in emri ile idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşları; idamlarının 88. yıl dönümünde Dersimliler, diğer Kürtler ve ilerici-demokrat kesimler tarafından yaygın bir şekilde anılıyorlar. Bütün katliamlara, ‘’yok ettik, bitirdik’’ nidalarına ve yüz yıl boyunca yürütülen kara propagandaya rağmen, Dersim direnişi önderlerinin ve diğer Kürt önderlerinin böylesine etkin bir biçimde anılması ve ulusal direniş ruhunun canlı tutulması, ırkçı-faşist kesimleri müthiş rahatsız ediyor. Tam bitti derken karşılarında Dersim-Kürt ulusal bilincini ve direnişini görmeleri, özellikle Kemalist faşistleri hortlak görmüş gibi korkutuyor. Bu güruh korkularını bastırmak ve güçlerini göstermek toplu histerik kampanyalar yürütüyorlar.

15 Kasım'da Dersim şehitlerinin yaygın şekilde anılması üzerine, Kemalist faşistlerin özellikle sosyal medyada yeniden organize bir biçimde Dersim liderlerine, Dersimlilere, Kürtlere saldırdıklarını, kinlerini kustuklarını görüyoruz. Adeta histerik bir ayin, aynı zamanda savaşa hazırlık benzeri güç gösterisi yapıyorlar. Boyunlarına astıkları kurukafalarla, ağızlarından damlayan kanlarla, yüzlerine sürdükleri kara boyalarla, putlarına insan kurban eden tarih öncesi barbar kabilelerin, tamtamlar eşliğinde dans ederek, ‘’kan, kan, kan…ölüm, ölüm, ölüm…’’ diye hırıltılı sesler çıkarak düzenledikleri kurban ayinlerini hatırlatıyor bu yapılanlar. Adeta, Cemal Süreya’nın ‘’tarih öncesi köpekler havlıyordu’’ sözlerinde anlattığı vahşet dünyasının ruhlarını çağırıyorlar.

Dersim soykırımı sürecinde kadın ve çocuklar dahil sivil insanların öldürmesini sevinç ve gururla anlatıyorlar. İnsan öldürmeyi, soykırımı; ekmek yemek, su içmek gibi normal bir vaka olarak görüyorlar. Ermeni soykırımını planlayıp yürüten Osmanlı yöneticilerini ‘’kahraman’’ olarak anıyorlar. Dersimlileri diğer Kürtleri katliamdan geçirdiği için M. Kemal’i övüyorlar. Soykırımı yüzde yüz bir sonuca ulaştırmadığı için ataları M. Kemal’e sitem ediyorlar. Ve yeniden soykırım çağrıları yapıyorlar. Tıpkı İspanya’nın Frankocu faşistleri gibi ‘’yaşasın ölüm’’ sloganları atıyorlar. Kısacası, tarih öncesi vahşilikle, modern zamanların barbarlığının bir bileşimini sunan vahşi bir güruhla karşı karşıyayız.  

Sosyal medya bu ırkçı-faşist güruhun toplu ayin alanına dönüşmüştür. İnsani değerlerin, etik ve hukuki kuralların dışına çıkmış böyle bir medya alanı, ilkel güdülerle davranan böylesi cahil bir güruh için sınırsız bir toplu ayin mekanıdır. Cehalet ve barbarlık hiç bu kadar etkili ve büyük olanaklara kavuşmamıştı. Yüzeysel ve basit mesajlar taşıyan, ancak duygulara direk hitap eden ses, görüntü ve sembollerin adeta sınırsız derecede kullanılması olanağını sağlayan dijital medya ortamı, cahil güruhun örgütlenmesi ve harekete geçirilmesi için mükemmel olanaklar sunuyor. Unutmayalım, artık örgütlü kötülük ve barbarlık çağındayız.

 

‘’Tarih öncesi köpekler havlıyor’’

Cemal Süreya, 1938 Dersim soykırımı sonrasında ailesiyle birlikte Bilecik’e sürüldüğü yolculuğu anlatan mektubunda, yaşadıklarını masum bir çocuğun gözlerinde şöyle anlatıyordu: ‘‘Tarih öncesi köpekler havlıyordu. Aklımdan hiç çıkmaz o yolculuk, o havlamalar, polisler.’’

Bütünüyle yabancı ve düşman bir alemde, kuşatılmışlık, çaresizlik ve korku içinde yapılan bir yolculuğun, masum bir çocuğun ruhunda oluşturduğu fırtınaları ve imgeleri anlatıyor bu cümleler.

Cemal Süreya’nın duyduğu gerçek köpek havlamalarıdır. Ancak köyünde duysa belki de onu mutlu edecek olan bu havlamalar, bu kuşatılmışlık halinde; birden ona yabancı ve düşman olan bir alemi temsil eden imgelere dönüşüyorlar. Polisin, diğer görevlilerin faaliyetleriyle birleşen köpek havlamaları, Dersim soykırımıyla başlayıp sürgünle devam eden kırım politikasını ve uygulamalarını ifade eden sesli imgeler olarak, Süreya’nın hafızasına kazınıyorlar. Anlaşılıyor ki, Cemal Süreya ‘’tarih öncesi köpekler’’ nitelemesiyle, aslında; bu dünyaya yani insan medeniyetine ait olmayan, medeniyet öncesi vahşi, barbar dünyayı ifade ediyordu. Kurt ulumaları ve aynı soydan gelen köpek havlamaları ya da ulumaları her zaman insan üzerinde ürpertici bir etki bırakmıştır. Çünkü bu sesler, güçlünün zayıf olanı parçalayıp yediği ‘’vahşi doğayı’’ insanlara hatırlatır. Dersimlilerin yaşadığı felaket tam da bu vahşi doğanın bir parçası gibidir. Dolayısıyla, bu vahşet, sezgileri güçlü bir çocuğun iç dünyasında köpek havlamaları ile imgeleniyor.

Türkiye’nin görünen manzarası Cemal Süreya’dan bu yana pek bir şeyin değişmediğini gösteriyor. Zaman zaman geri itilse de, TC’nin genetiğinde bulunan barbarlık, vahşet nihayetinde hortluyor.

Yeniden ‘’tarih öncesi köpekler havlıyor’’ duyuyor musunuz?